Skip to main content

Ethiek

Ons moreel kompas geeft zowel richting als inzicht. Het betreft zaken als integriteit en vertrouwen. Het is van alle tijden en komt in allerlei vormen. Denk hierbij aan vrijheid van meningsuiting, discriminatie, intimidatie of vooroordelen. Ethiek is iets verre van meetbaar of tastbaar. Dit maakt het net zo ongrijpbaar als emoties, overtuigingen of aannames. Het gaat over persoonlijke voorkeuren en is hiermee iets subjectiefs. Hoe ga je hier dan slim mee om?

Wat is het speelveld?

Wanneer vertoont iemand dan onwenselijk of zelfs grensoverschrijdend gedrag? Dit is niet wetenschappelijk te onderbouwen. Het is immers subjectief. Het valt te beschouwen als hoe jij bepaalt of je iets mooi vindt of niet. Of wanneer je iets goed doet of slecht. Als je dit voor jezelf nagaat, zal er niet veel van te vinden zijn. Dit is gewoon hoe jij naar dingen kijkt en daar uiteindelijk een oordeel over velt. Het moreel kompas begint dus eigenlijk pas te spelen als het gaat over vraagstukken in relatie tot het zakelijk speelveld of een andere vorm van groepsverband. Je bepaalt met jouw persoonlijk moreel kompas de richting binnen de betreffende context. Het helpt in dit soort context kaders te hebben. Om aan de voorkant het speelveld te bepalen. Er blijf hiermee dus ruimte en ook de verwachting dat men hier zelf invulling blijft geven aan wat wenselijk houding en gedrag is.

Inlevingsvermogen

Ieders houding en gedrag wordt bepaald door persoonlijke normen en waarden en de grondhouding. Dit samen vormt in basis jouw primaire speelveld vanuit sociale verbinding. Maar dit kader wordt ook gekleurd en gevormd door de stroom van het leven. De mate waarin heeft weer te maken met cognitiviteit, neuronen en emotionele intelligentie. Het is dus absoluut niet zwart wit te noemen. Het helpt om zaken van meerdere invalshoeken te bekijken als je het idee hebt dat er een beroep wordt gedaan op je moreel kompas of dat van een ander. Hoe zou ik willen dat er hierin gehandeld wordt, als het over mij zou gaan? Wat zou ik belangrijk vinden om mee te geven of zeggenschap over te hebben?

Integriteit

Integriteit is de karaktereigenschap van iemand die eerlijk en oprecht is en niet omkoopbaar. Een persoon die beschikt over intrinsieke betrouwbaarheid (geweten), zegt wat hij doet, en doet wat hij zegt. Er is geen verborgen agenda en zo’n iemand veinst geen emoties. Als je hierin een maatstaf voor jezelf wilt toepassen, stel dan de toets vraag: Kan dit op de voorpagina van de krant? Met mijn naam erbij?

Intrapersoonlijke integriteit – innerlijk kompas

Zoals gezegd is het moreel kompas dus iets heel persoonlijks en wordt het gevormd en beïnvloed door leven, leren en werken. Vanuit al deze aspecten valt er dus wel iets te linken aan je moreel kompas. Besef je hierbij dat dit niet alleen gaat over voldoen aan maatschappelijke standaarden of normen. Het gaat juist ook over schuldgevoel, besef en empathie. Ook wel het innerlijk kompas genoemd. Dit maakt dat je kunt overdenken wat er aan de hand is en je kunt inleven in de standpunten of gevoelens van een ander. Het is belangrijk om in alle eerlijkheid te leren luisteren naar je onderbuikgevoel.

Moraal van het verhaal

Je zult zelf moeten leren navigeren met jouw moreel kompas. Door schade en schande, maar bovenal door te leren vertrouwen en te leren incasseren. En laat jezelf niet in de steek als het moeilijk wordt. Praat erover met anderen en ga bij jezelf na waarom bepaalde normen en waarden belangrijk voor je zijn. Dit is waarom hoe je over zaken denkt, zoals je er over denkt. Je hoeft niet de mening van een ander over te nemen. En ben niet bang voor de mening van een ander. Wellicht dat die persoon er net zo mee worstelt als jij.
Doe jezelf ook geen valse beloftes. De weg naar de hel is geplaveid met mooie voornemens. Maar het levert niets op. Doe wat goed voelt voor jou, met het besef wat de consequenties zijn van je eigen acties en ben daar dan ook op aanspreekbaar.

Belangrijk om hierbij in de smiezen te houden is de kwaliteit van communicatie en het vertrouwen. Dat van jou en de ander in relatie tot de gehele ecologie.

Lees ook de column: Krijgt ie Koekje? – Gewenst gedrag
Lees ook de column: Let’s agree to disagree – Tolerantie
Leest ook de column: Don’t be Cruel Fool – Integriteit

Maartje Vermeer

Author Maartje Vermeer

More posts by Maartje Vermeer

Leave a Reply

Open chat
Hulp nodig van Maartje?
Hallo,
Hoe kan ik je helpen?